Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /home/zaisazwz/public_html/engine/classes/templates.class.php on line 243 Хот - Zaisantv.mn https://zaisantv.mn/ ru Хот - Zaisantv.mn DataLife Engine 40 орчим компани ногдол ашиг тараана https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1441 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1441


 Ц.МЯГМАРБАЯР 
2026 онд Монголд ногдол ашиг тараахаар шийдвэр гаргасан компаниудын тоо одоогоор албан ёсоор бүрэн эцэслэгдээгүй, учир нь ихэнх хувьцаат компаниуд 2025 оны санхүүгийн тайлан батлагдсаны дараа буюу  гурав болон дөрөвдүгээр  саруудад ногдол ашгийн шийдвэрээ зарладаг. Гэхдээ 2026 оны байдлаарх баталгаатай болон хүлээгдэж буй ногдол ашиг тараах компаниудын одоогийн нөхцөл байдлыг анзаарвал олон нийтэд аль хэдийн зарлагдаж  батлагдсан “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2025 оны ногдол 2026 онд тараах шийдвэрээ танилцуулсан. Төрийн өмчит тус компани 2025 оны 1.1 их наяд төгрөгийн цэвэр ашгаас ногдол ашиг тараахаар ТУЗ шийдвэр гаргасан. 19 хувь буюу 208.5 тэрбум төгрөгийг 3.5 сая хувьцаа эзэмшигч иргэдэд ногдол ашиг болгож тараана. Мэдээж зөвхөн 1072 хувьцаа эзэмшдэг иргэд ногдол ашиг авна. 1072 хувьцааныхаа талыг сургалтын төлбөрт зарцуулсан иргэн 30 орчим мянган төгрөгийг, 1072 хувьцаагаа төрд зарсан бол ногдол ашиг авахгүй. Ингэснээр нийт 1072 хувьцаатай иргэн бүрд  63242 төгрөгийг  2026 оны дөрөвдүгээр сарын 30-наас өмнө олгоно.  2026 онд иргэдэд хамгийн том ногдол ашиг тараах компани бол төрийн өмчит “Эрдэнэс тавантолгой” болж байгаа юм.
Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй 40 орчим компани ногдол ашиг тараана
Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй  компаниуд жил бүрийн ногдол ашгийн жишгийг сүүлийн жилүүдийн статистикаар харвал Монголд 100 орчим нээлттэй ХК байдаг. Тэднээс ойролцоогоор 35-45 компани жил бүр ногдол ашиг тараадаг. Нэг жилд нийтдээ 1.0 их наяд  орчим төгрөгийн ногдол ашиг хуваарилж байсан тохиолдол бий. Тиймээс 2026 онд мөн адил 40 орчим компани ногдол ашиг тараах өндөр магадлалтай гэж хөрөнгийн зах зээлийн шинжээчид үзэж байна.
2026 онд ногдол ашиг тараах магадлал өндөр салбарууд
Олон нийтэд нээлттэй компаниуд тайлан батлагдсаны дараа зарлагдахаар төлөвлөж байна. 2026 онд ногдол ашиг тараах магадлал өндөр салбарууд гэвэл банкны салбар тэр дундаа арилжааны банкууд, уул уурхай, барилгын материал, хүнсний үйлдвэрлэл, харилцаа холбооны салбарууд байна.  Эдгээрийн нэрс ихэвчлэн ирэх гурав, дөрвөн сар буюу “Dividend season” эхлэх үед нэг дор зарлагддаг. Тэгэхээр 2026 онд баттай ногдол ашиг тараах компани нэгдүгээрт "Эрдэнэс таван толгой" ХК одоогоор батлагдсан.  Нийт хүлээгдэж буй 35-45 компани байна. Ногдол ашиг тараах эцсийн хугацаа 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 30. 
Хаан, Голомт  банкуудын ногдол ашиг өндөр байна
Системийн нөлөө бүхий банкнуудын ногдол ашгийг сонирхвол “Төрийн банк” ХК 51.8 тэрбум төгрөг,  “Хасбанк” ХК 48 тэрбум, “Хаан банк” ХК 214 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг тус, тус олгохоор болжээ. Гэхдээ 2026 онд хамгийн их ногдол ашиг өгөх арилжааны банкууд дотроос Хаан болон Голомт банкууд байна. Хаан банкны тухайд  нэгж хувьцаанд ойролцоогоор 150 төгрөг байна. Нийт хувьцааны ашиг 214 тэрбум төгрөг. Харин Голомт банк нэгж хувьцаанд одоогоор 100 төгрөг тараахаар байна. Нийт ноогдол ашиг нь 80 тэрбум  орчим төгрөг. Банкны ашиг өндөр өссөн ийнхүү нэгж хувьцаанд ногдох ногдол ашиг өндөр байна.
Монголын Хөрөнгийн Бирж  “АПУ” ХК хамгийн том ногдол ашиг тараагч хэвээрээ байна 
Үндэсний том үйлдвэрлэгч "АПУ" компани  2025 оноос жилд хоёр удаа ноогдол ашиг олгодог болсон. Нэг удаагийн ногдол ашиг нэгж хувьцаанд 65 төгрөг аж. 2025 оны ашиг дээр үндэслэсэн 2026 оны нийт ногдол ашиг 130 төгрөг байгаа аж. Нийт тараалт 69 тэрбум төгрөг юм. Монголын хамгийн тогтвортой компанийн нэг “Улсын Их Дэлгүүр” ХК. Эдний сүүлийн жилүүдийн түвшинг анзаарвал  нэгж хувьцаанд 300 төгрөг байхаар байна. Гэхдээ  салбарын сэргэлттэй холбоотойгоор ногдол ашгийг хадгалсан мэдээлэлтэй байна. 
“РИО ТИНТО” хувьцаа эзэмшигчдээ 6.5 тэрбум долларын ногдол ашиг тараажээ
Монголын хамгийн том хөрөнгө оруулагч “Rio Tinto”  2025 оны зэсийн  ашиг  9.0 хувь  өсөж 25.4 тэрбумд ам.долларт хүрснээр 10.9 тэрбум ам.долларын цэвэр ашигтай ажиллажээ. Онцлоход, компанийн зэс үйлдвэрлэл 8.0  нэмэгдсэнээс гадна нэгж зэс үйлдвэрлэлийн өртөг 5.0 хувиар буурснаар зэсээс олсон “EBITDA” хоёр дахин өсөж 7.4 тэрбум ам. доллар болов. Ингэснээр тус групп хувьцаа эзэмшигчдэдээ нийт 6.5 тэрбумын ам.долларын  ногдол ашиг олгосон байна.
“Мандал Даатгал”ХК  8.7 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг тараана
Жилээс жилд даатгалын компаниудын ашин өссөөр байна. Өнгөрсөн онд “Мандал Даатгал” ХК-ийн цэвэр ашиг 13.1 тэрбумд хүрсэн нь 2024 оны мөн үеэс 57.1 хувь өсжээ. Үүнд даатгалын хураамжийн орлого 7.2 хувь өсөж 155.5 тэрбумд, орлогод тооцоогүй хураамжийн нөөцийн өөрчлөлт 3.8 дахин буурч 3.2 тэрбумд тус тус хүрсэн нь томоохон нөлөөтэй байв. Түүнчлэн компани татварын дараах цэвэр ашгаас нэгж хувьцаанд 14 төгрөг буюу нийт 8.7 тэрбумын ногдол ашиг хуваарилах шийдвэр гаргасан. Сонирхуулахад, MNDL-н нэгж хувьцааны үнэ 2026 он гарснаас хойш 27.7 хувь  өсөж 87 төгрөгт хүрээд байна. хүрээд байна.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин]]>
secret0721 Thu, 26 Feb 2026 14:00:41 +0800
Мөсөн сурын холбоо 100 сая төгрөгийн шагналын сантай тэмцээнийг энэ сарын 27,28-нд зохион байгуулна https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1437 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1437


Монголын мөсөн сурын холбоо 100 сая төгрөгийн шагналын сантай Магнай болон дээд лигийн тэмцээнийг зохион байгуулах гэж буй талаараа мэдээлэл хийлээ. Тус тэмцээнийг  энэ сарын 27,28-нд зохион байгуулах бөгөөд  тэмцээний хоёр төрөлд нийт 20 баг оролцохоор бүртгүүлжээ. Монголын Уламжлалт Үндэсний сурын харвааны төрлөөс анх удаагаа 100 сая төгрөгийн шагналын сантай уг тэмцээнийг  “Уухайн дуу” амралтын баазад зохион байгуулах аж. Тэмцээнийг мөсөн сурын харваа сонирхогчид болон өв уламжлалаа хүндэлдэг хэн бүхэн очиж үзэх боломжтой  байна.
Уг лигийн тэмцээнийг зохион байгуулснаар харваач бусад багт түрээсийн болон солилцооны гэрээгээр харваж, цалин авах, чанартай баг бүрдэх, ач холбогдолтой гэдгийг зохион байгуулагчид онцолж байлаа. Энэ үеэр Мөсөн сурын холбооны ерөнхийлөгч А.Гомбодорж “ Мөсөн сурын харвааг хөгжүүлснээр өвлийн олимпод монголын уламжлалт спортын төрөл нэмэгдэх ач холбогдолтой. Энэ нь Монгол Улсад өвлийн аялал жуулчлалыг хөгжүүлж нийгэм эдийн засагт сайнаар нөлөөлөх боломжтой” гэлээ.
Харин Мөсөн сурын холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүн Э.Пүрэвсүрэн тэмцээний  зохион байгуулалтын талаар мэдээлэл өгсөн вм. Тэрээр “Мөсөн сурын холбооноос  гурван тойрогт тэмцээнийг зохион байгуулдаг. Нэгдүгээр тойрог буюу  “Магнай” тэмцээнд улсын аварга болон  клубуудын аварга, аймгийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс өндөр оноо авсан багууд оролцдог. Энэ удаагийн “Магнай” тэмцээнд “Эрхэт гурван түpүү”, “Хан буурагчингийн мэргэд”, “Мөнгөн сум”, “Өлгийн мэргэчүүд”, “Бүргэдтэй хайрхан”, “Хаан харваа”, “Батур мэргэн”, “Мөнх цастын цэц-2”, “Баян-өлгий”, “Хан алтай жангар” зэрэг баг  оролцоно.
Харин дээд лигт улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд 3-6-р байрт шалгарсан багууд оролцдог” гэв.
Мөн мөсөн сурын спортыг хөгжүүлэхээр тус холбоо нь Монголд төдийгүй ОХУ-ын Буриад, Халимаг, Тува, БНХАУ-ын ӨМӨЗО, БНКУ, АНУ зэрэгт нийт 15000 гаруй гишүүдтэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа аж.]]>
secret0721 Wed, 25 Feb 2026 14:30:06 +0800
Махны суурь үнэ өсөх шалтгаан нь юу байв? https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1436 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1436 Махны үнэ 15 жилийн дунджаар ирэх саруудад 20 хүртэл хувиар өсөхөөр байна
Эх сурвалж: Үндэсний статистикийн хороо
2025 оны статистик мэдээгээр махны үнэ сүүлийн хоёр сарын хугацаанд эрс нэмэгдэж улсын дунджаар үхрийн цул мах кг тутамд 26.2 мянган төгрөгт хүрээд байна. Харин жижиглэнгийн үнэ бөөний жижиг захуудад 28-30 мянган төгрөг, томоохон дэлгүүрүүдэд 35 мянган төгрөгт хүрээд байгаа юм. Энэ нь өмнөх оны мөн үеэс 4000-7000 төгрөгөөр өсчээ. Инфляцын түвшин жилийн 7.5 хувь байгаагийн 1.3 хувийг махны үнийн өсөлтөөс шалтгаалсан байна. Өөрөөр хэлбэл жилийн инфляцын 7.5 хувийн 1.3 хувь нь зөвхөн махны үнийн өсөлтөөс шалтгаалсан гэвэл  инфляцад үзүүлэх махны үнийн нөлөө өндөр гэсэн үг юм.
Махны үнийн өсөлт энэ хэвээр 5-6 сар хүртэл үргэлжилбэл даруй 20 хувиар нэмэгдэх эрсдэл байгааг Үндэсний статистикийн хорооны Үнийн хэлтсээс хийсэн 15 жилийн судалгааны дүн харуулж байна. Уг судалгаагаар жил бүрийн 1-6 сар хүртэлх хугацаанд махны үнэ өсөөд, долоон сараас буурч улмаар найман сард махны үнэ хамгийн доод цэгтээ хүрч унадаг байна. Эргээд арванхоёрдугаар сарын сүүлээс өсдөг дүр зураг ажиглагдаж байна. Өсөхдөө өмнөх сараас 0.2-0.9 хувиар өсдөг аж.
Тэгвэл өнөөдрийн тухайд одоо байгаа үнэ дээр нэмээд хоёрдугаар сард үхрийн мах 0.9 хувь, хонины мах 0.2 хувиар өсөхөөр байна. Өсөлтийн сарууд болох зургаадугаар сарын сүүл гэхэд сар бүрийн өсөлт явсаар 20 хувьд хүрэх магадлалтай байгаа юм. Тиймээс Засгийн газраас махны үнийн өсөлтийн хурдыг сааруулах зорилгоор Нийслэлийн хэмжээнд нөөцийн махны худалдааг 2026 оны нэгдүгээр сарын 20 буюу өчигдрөөс 450-500 цэгт нөөцийн махны худалдааг эхлүүлсэн. Нэг кг үхрийн мах 15 мянга, хонины мах 13 мянган төгрөгөөр борлуулна. Нийслэлээс энэ жил 6000 гаруй  тонн нөөцийн мах бэлтгэсэн аж. Ингэснээр махны үнийн өсөлтийг сааруулна хэмээн Засгийн газраас байгуулагдсан Хүнсний бараа бүтээгдэхүүн болон тэр дундаа махны үнийн огцом өсөлтийг сааруулах Ажлын хэсгээс үзэж байгаа аж.
 

Мах бэлтгэлийн нөөц хангалттай ч нийлүүлэлтэд доголдол үүсчээ

 
2024 онд 13.5 сая толгой малыг мах болгож төхөөрч нийлүүлсэн бол 2025 оны тухайд энэ тоо 55 хувиар өсөж 20.9 сая толгой малыг төхөөрчээ. Тэгэхээр мах бэлтгэлийн нөөц өмнөх жилээс харьцангуй өсөлттэй байхад  хомсдол үүсэх боломжгүй юм.
 Аливаа бүтээгдэхүүний эрэлт буюу хомсдолоос шалтгаалж үнэ өсдөг. Тэгвэл  махны эрэлт, нийлүүлэлт ямар байгааг анзаарвал хомсдол болох шалтгаан бага байна. Харин нийлүүлэлтийн сүлжээнд доголдол гарч зохиомол хомсдол үүссэн байх магадлалтай гэж  мэргэжлийнхэн хэлж байна. Тухайлбал,малын хорогдол 2025 онд 0.9 хувь болж буурснаар  зах зээлд нийлүүлсэн малын тоо өнгөрсөн оны эцэст 20.9 сая болж өссөн. Үүнээс дотоодын махны хэрэглээнд 498.5 мянган тонн мах нийлүүлэх нөөц, боломжтой  гэсэн тооцоо гарчээ. Энэ дүнгээр бол дотоодын хэрэгцээний махны нийлүүлэлт өмнөх жилүүдээс өссөн байгаа юм. Тэгвэл  малын хорогдол ихтэй, зудтай жилүүдэд  тухайлбал, 2024 онд нийт малынхаа 14.5 хувийг алдсан бол 2025 онд маш бага буюу 0.6 хувийг л алдсан. Тэгвэл зах зээлд 2024 онд 13.5 сая толгой малыг мах болгож төхөөрч нийлүүлсэн бол 2025 оны тухайд энэ тоо 55 хувиар өсөж 20.9 сая толгой малыг төхөөрчээ. Тэгэхээр мах бэлтгэлийн нөөц өмнөх жилээс харьцангуй өсөлттэй байхад  хомсдол үүсэх боломжгүй юм. Төрөөс жилийн жилд  нөөцийн мах гаргаж үнийн өсөлтийг сааруулж буй гэдэг ч энэ нь бодит байдал нөлөөлөхгүй байгааг салбарынхан хэлж байна.
 

“Махны үнэ өслөө гэж хөөрөгдөхөө боль” гэв

 
 Экспортод мах ихээр гаргасантай холбоотойгоор дотоодын махны нийлүүлэлт буурсан гэсэн бас нэг шалтгааныг иргэд ярьж байгаа юм. “Махны холбоо”-ны менежер И.Баттогтох ярихдаа “Махны үнийн өсөлт экспортоос шалтгаалаагүй. Экспортын тоон мэдээллээр 2024 онд 70.4 мянган тонн мах хилээр гарсан бол 2025 онд 90.4 мянган тонн болж бага зэрэг нэмэгдсэн. Гэхдээ үхэр, хонины нэг кг ч мах хилээр гаргаагүй харин дан адуу болон, ямааны мах гарсан. Дотоодод нийлүүлэх махны нөөц 498.5 мянган тонн байгаа.Энэ жил нийт өрхийн 60 орчим хувь нь идэш бэлтгэсэн. 2-3 хоногийн өмнө “Хүчит шонхор” захад бөөний үхрийн махны үнэ 17 мянга, хонины мах 16 мянган төгрөгт хэлбэлзэж байна. Жил бүрийн Цагаан сарын баярын өмнө, өдийд махны үнэ угаасаа нэмэгддэг. Энэ нэмэгдэл нэгдүгээр сарын 10-аас хоёрдугаар сарын 20 хүртэл нэг сарын хугацаанд үргэлжилнэ. Махны үнэ жил бүр бага, багаар нэмэгддэг. Үнэ нэмэгдэнэ гэж "сенсацлах"-аа боль.Засгийн газар жил бүр үнэ бууруулах зорилгоор Ажлын хэсэг байгуулдаг ч үр дүнгүй. Нөөцийн мах үнэ бууруулах хөтөлбөр биш. Энэ зорилтод бүлэгт зориулсан зах зээлийн хөшүүрэг. Үнийн өсөлт зудын нөлөө болон эдийн засгийн эргэлттэй холбоотой. Тиймээс үнийг зах зээлийн жамаар нь явуулах хэрэгтэй” гэсэн юм. Харин энэ нөөц яагаад зах зээл рүү нийлүүлэгдэхгүй байна вэ гэсэн хардлага төрүүлж байна.
 

"Малчдын зах" махны суурь үнийг өсгөх шалтгаан болсон уу?

 
Нэг  талаас хөдөө орон нутгаас шатахууны хомсдолоос үүдэлтэй Улаанбаатар хот руу нийлүүлэгдэх махаа татаж чадахгүй байгаа нийлүүлэлтийн сүлжээнд гарсан доголдол махны үнийг нэмэгдүүлж байна гэж үзэж буй ч нөгөө талаас ченжүүд үнэ өсөхийг хүлээн зах зээл рүү нийлүүлэлт хийхгүй дарсаар байна гэсэн дүгнэлтэд хүрээд  байна гэж  Ажлын хэсгийнхэн үзэж байна. Тиймээс нөөцийн махыг худалдаанд гаргаж эхний арга хэмжээг аваад байгаа юм байна.
Түүнчлэн махны болон жижиглэнгийн бөөний болон лангууны худалдаачдаас энэ тухай торуулахад "Малчдын махны цэгүүдийг бий болгосонтой холбоотой" гэсэн тайлбарыг өгч байлаа. Тодруулбал, малчид хямдхан авах боломжтой байсан муу махны үнийг хөөрөгдөж өндрөөр худалдаалсан. Жишээлбэл, 10 мянган төгрөгөөр зарагдах байсан муу махыг сайн махтай холиод 14-15 мянга төгрөгөөр худалдаалсан. Ингэснээр малчдаас авах суурь үнэ ийнхүү өссөн нь дам нөлөөгөөр огцом өсөх нэг шалтгаан болсон гэсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, малчид мах зарах цэгээсээ малаа сайн, муугаар нь ангилж үнэ тогтоогүйгээс үүдэлтэй аж. Мэдээж малчдын гар дээрээс өндөр үнэтэй авсан Дэнжийн мянгын жижиглэнгийн худалдаачин эцсийн хэрэглэгчдэд хүргэхийн тулд 2-5 мянган төгрөг нэмж зарах нь тодорхой. Энэ мэт нийлүүлэлтийн сүлжээний доголдол махны үнэ өсөхөд нөлөөлсөн гэх үндэслэл болжээ. Аймгуудын махны үнийн мэдээллийг анзаарвал нэгдүгээр сард махны үнийн өсөлт хамгийн дээд цэгтээ хүрдэг аж. Тухайлбал, Говь-Сүмбэр аймагт 2026 оны нэгдүгээр сарын 06-ны байдлаар үхрийн махны үнэ өмнөхөөс хамгийн өндөр 29 хувийн  өсөлттэй байна.Түүнчлэн бусад  Дархан-Уул, Төв зэрэг ихэнх аймгуудад 15-31 хувийн өсөлт үзүүлжээ. Тэгэхээр энэ үнийн өсөлт зөвхөн Улаанбаатарт явагдаагүй аймгуудад ажиглагдаж байна гэдэг нь нийлүүлэлтийн сүлжээнд доголдол үүссэнтэй холбоотой гэв. Олон жилийн дунджаар сарын нөлөөнүүд нэмэгдсээр улсын дундаж үнэ 20 хувиар нэмэгдэх эрсдэл байгааг анхааруулсаар байна.
 

Нөөцийн мах үнийн өсөлтөд багаар нөлөөлнө

 
Хэдийгээр  жилийн жилд нөөцийн мах гарснаар махны үнийн өсөлтийг сааруулна гэж үзэж буй ч хэдэн хувиар нөлөөлж буурах буюу тогтворжино гэсэн дагнасан судалгаа одоогоор алга. Гэхдээ өндөр өсөж буй хурдцыг бага зэргээр сааруулах ч үнийн өсөлтөд нөлөөлнө гэсэн зүй тогтол алга. 
Учир нь нийлүүлэлтийн тасалдлаас үнийн өсөлт шалтгаалж буйг нотолсоор. Өнгөрсөн хугацааны нийлүүлэлтийн тасалдал шатахууны хомсдолоос үүдэлтэй. Ялангуяа хөдөө орон нутагт 10-11 саруудад шатахууны хомсдол үүсэж Улаанбаатар хот руу тээвэрлэлт түр саатсан. Үүнээс үүдэлтэй сарын дотор 6.3 хувь, долоо хоногт 2.3 хувийн өсөлт үзүүлсэн байх жишээтэй. Уг нь нөөцийн махыг хаврын тарчиг цагт нийлүүлдэг уламжлалтай. Гэвч энэ жилийн тухайд ийнхүү хугацаанаас өмнө зах зээл рүү гаргах болсон нь ийм шалтгаантай аж. Гэхдээ жил бүр нөөцийн мах бэлтгэх нь зөв үү гэсэн асуулт ч гарч ирж байна. Учир нь зах зээлийн жамаар нь орхиогүйгээс бодит үнэ тогтохгүй байна. Түүнчлэн нөөцийн махыг жилд хоёр удаа бэлтгэдэг. Нэг нь халуун намар тухайлбал, наймдугаар сард нөөцийн мах бэлтгэж эхэлдэг нь ч учир дутагдалтай. Махны үнийн хамгийн доод цэгт хүрч буй үед нь нөөцийн махыг хямдаар авдаг ч хадгалалт, агуулах зоорь нь чанарын шаардлага хангахгүйгээс хэрэглэгчдийн хэрэгцээг хангадаггүй. Мөн аравдугаар сард малын тарга, тэвээргэ буурсан үед малчид онд орохооргүй муу малаа төхөөрдөг учраас яг энэ үед компаниуд нөөцийн махаа бэлтгэдэг. Тиймээс нөөцийн махны чанар муугаас илүүдэл, хаягдал ихээр үүсдэг. Энэ нь үнийн өсөлтөд гал унтраах төдий зүйл болохоос биш алсуураа махны суурь үнэд нөлөөлдөггүй гэж  иргэд ярьж байна. Харин үүний оронд нийлүүлэлтийн сүлжээний дэд бүтцээ боловсронгуй болгох шаардлагатай. Засгийн газраас аймаг, дүүрэг бүрд “Малчдын зах” гэж байгуулсан нь ч энэ нь оновчтой шийдэл биш. Харин ч эсрэгээрээ суурь үнэ өсөхөд нөлөөлсөн гэж үзэж байна.
 Өрхийн гол төлөв хэрэглэдэг хүнсний бүтээгдэхүүнээр бүрддэг хэрэглээний сагсан дахь  430 нэр төрлийн бараанаас хамгийн жин дардаг бүтээгдэхүүн бол хүнсний бүлгийн бараа бүтээгдэхүүн 26.7 хувийг эзэлдэг. Үүн дотор мах, махан бүтээгдэхүүн 8.5 хувийг 7.5 хувийг гурил болон гурилан бүтээгдэхүүн эзэлж байна. Жин өндөртэй бүтээгдэхүүний үнэ инфляцад өндрөөр нөлөөлдөг. Өөрөөр хэлбэл нэг өрх хүнсэндээ сар тутамд 100 мянга төгрөг зориулдаг гэвэл үүнийхээ 26.7 төгрөгийг мах болон бусад хүнсэндээ хэрэглэж байна.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин]]>
secret0721 Thu, 22 Jan 2026 16:30:28 +0800
"Оройгүй сүм"-ийг санагдуулам "Гэгээн" бүтээлийн тухай залуус юу хэлэв https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1435 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1435 “Тэнд хээр морьд давхилдаж улаан орхимж агаарт хийснэ.
Цаа бугын тачигнах чимээгээр чоно улих үед хөгжим дугарна” гэх өгүүлэмж уран бүтээлч ThunderZ-гийн “Тэнгри” цомгийг санагдуулна. ThunderZ гэх уран бүтээлийн нэрээрээ олноо танигдаж буй уран бүтээлч Б.Өлзий-Учрал өнгөрсөн оны хоёрдугаар сард “Тэнгри” цомгийнхоо анхны уран бүтээл “Жүрээм” дуугаа цацсан билээ. Түүнээс хойш “Даяга”, “Хээр морь” дуугаараа олон сая хандалт аваад байсан бол энэ сарын 13-нд цацсан “Гэгээн” дуугаараа олны талархлыг хүлээгээд байгаа юм. Учир нь энэ дууны үг, аяас гадна богино хэмжээний кино мэт клип нь сонсогчдын анхаарлыг татжээ. Дуучин ThunderZ энэ дууныхаа клипний зохиолыг Хөдөлмөрийн баатар Л.Түдэвийн “Оройгүй сүм” романыг уншсаны дараах төрсөн сэтгэгдэл, мэдрэмж дээрээ тулгуурлан бичсэн гэдгээ илэрхийлсэн юм. Үүнээс улбаалан номын дэлгүүрүүдэд “Оройгүй сүм” роман хамгийн их борлуулалттай номын жагсаалтыг тэргүүлээд байна. Энэхүү мэдээг олон нийт олзуурхаж, дуу хөгжмөөр дамжуулж олон нийтэд ном бүтээл унших сэдэл төрүүлж буй нь жинхэнэ утгаараа нийгмийг соён гэгээрүүлж, зөвөөр нөлөөлж байна гэх магтаалыг цахим орчинд ихээр хуваалцаж байна. Тэгвэл “Зууны мэдээ” сонин энэ удаагийн “Залуусын нүдээр” буландаа орчин үеийн залуус ямар төрлийн дууг хамгийн их сонсож байгаа хийгээд тэдний сонирхол хаашаа чиглэж байгаа талаар хуваалцах юм. Түүнчлэн Дуучин ThunderZ-ийн “Гэгээн” дууны талаарх тэдний  санал бодлыг асуусан билээ.
 

П.Буянцогт: Язгуур монгол өв уламжлалаа шингээсэн, шинэлэг хэв маягтай бүтээлд нийтийн үнэлэмж их тусах болсон


-Миний сонсдог дуунууд цаг үеэ дагаад тэр бүр өөрчлөгдөөд байдаггүй. Хааяа нэг сайхан дуу, хөгжим нэмэгдэх нь бий. Сүүлийн үед төгөлдөр хуурын аялгуу илүүтэй сонсож байна. Тухайлбал, Моцартын бүтээлүүдийг сонсох их дуртай. Үггүйгээр хүний мэдрэмжүүдийг сэрээж чадах хүч чадлыг аялгуу эгшиг өгдөг, заадаг юм шиг санагддаг. Монгол хөгжмүүд маань ч гэсэн биширмээр сайхан. Н.Жанцанноров гуайн Цагаан суварга, Мандухай цэцэн хатан тэргүүт аялгуу бол гайхамшиг.
Залуучууд өөрсдийн дотоод хүнээ чагнаж түүндээ таалагдах янз бүрийн хөгжим сонсож байгаа байх. Гэхдээ бидний анзаарч байгаачлан язгуур чанар, монгол өв уламжлалаа шингээсэн, шинэлэг хэв маягтай бүтээлүүдэд нийтийн үнэлэмж их хандах болсон байна. Энэ нь ч сайн хэрэг. Мэдээж дуу хөгжим, урлаг уран сайхны нэг шид нь нийгэмд дуу хоолойгоо хүргэх, нөлөөлөх шүү дээ. Соён гэгээрүүлэх гэхээсээ эрхэм чухал гэх зүйлсээ умартахаас сэргийлж, сануулан сэрээж байдаг юм шиг санагддаг.
Надад дууны ая эгшиг нь үгнээс чухал мэт санагддаг. Ая нь амьгүй бол үг нь хэдий сайн байгаад нэмэргүй мэт. Гэхдээ мэдээж үг чухал. Ая эгшиг, үг нь нэгэндээ биежин нийлж нэг болж чадсан бүтээл л урт насалдаг байх. Дээр нь сэдэв, буюу хөндөж буй асуудал, юуны тухай өгүүлж буй нь бас чухал.
“Гэгээн” дууны талаар гэвэл, би нэг удаа сонссон. Сайхан дуу байсан. Тэрээр үнэхээр зогсдоггүй хүчирхэг залуу уран бүтээлч. Миний хувьд бол гайхан бишрээд цоо шинээр алмайран хүлээж авах зүйл их байгаагүй. Клип нь ихээхэн утга учир өгч байгаа байх. “Оройгүй сүм” зохиолоос санаа авсан гэдгээ хэлсэн байсан. Магадгүй “Оройгүй сүм” романыг өмнө уншсан байсан болохоор надад гойд санагдаагүй байж магадгүй юм.
 

Э.Пүрэвсүрэн: Дуу бүтсэн түүх, тэрхүү үг, аяыг зохиосон өрнөл нь миний сонирхлыг их татдаг


-Би сүүлийн үед “ThunderZ”-ийн “Гэгээн” дууг их сонсож байна. Цацагдсан өдөр нь анх сонсоход гүн сэтгэгдэлгүй төрөөгүй. Надад дууны ая нь таалагдахгүй бол дахиж шимтэж сонсдоггүй юм. Цахим орчинд “Гэгээн” дууны үгтэй пост, эвлүүлэг, стори, их байлаа. Тэрийг ч тоосонгүй. Гэтэл уран бүтээлч нь клипээ хийхдээ “Оройгүй сүм” зохиолоос авсан мэдрэмжээрээ хийсэн гэдгийг сонсоод дахиж сонсох сонирхол төрөөд клипийг нь бүтэн үзсэн. Тэр үеэс хойш энэ дууг байнга сонсох болсон.
Сүүлийн үед залуучууд хөгжмийн нэг төрөлд баригдалгүй, олон жанрыг хослуулж, тухайн үеийнхээ мэдрэмж, уур амьсгал, юу хийж байгаагаасаа шалтгаалаад дуугаа сонсдог болсон. Хүн бүрийн сонирхол өөр. Бас амьдралын явцад өөрчлөгддөг шүү дээ.
Дуу нь хүмүүсийн сэтгэхүй, үзэл бодолд тодорхой хэмжээгээр нөлөөлдөг санагддаг. Тухайн уран бүтээл зөв санаа, ухаарал өгөх үг, агуулгатай байвал нийгэмд соён гэгээрүүлэх үүрэг гүйцэтгэж чадна. Жишээлбэл, ThunderZ-ийн “Гэгээн” дуу нь өөрөө тренд болоод зогсохгүй, “Оройгүй сүм” зохиолоос сэдэвлэсэн гэх утга агуулгаараа залуучуудыг ном унших, өнгөрсөн түүхийнхээ тухай ярилцахад нөлөөлж байна. Би “Оройгүй сүм” романыг мэддэг ч бүтнээр нь уншиж байгаагүй. Харин энэ дууг сонссоныхоо дараа номын дэлгүүр орж заавал авч уншмаар санагдсан. Миний бодлоор энэ дуу олны анхаарлыг татаж буй гол шалтгаан нь хит аялгуу биш. Харин соёлын утга агуулга, уран бүтээл хоорондын уялдаа, мөн үндэсний үнэт зүйлсийг  орчин үеийн залуучуудтай холбох гүүр бий болгосон нь гол шалтгаан гэж бодож байна.
Хөгжмийн ая, хэмнэл хүний сэтгэлийг хамгийн сайн хөнддөг юм шиг ээ. Би жаргалтай үедээ цоглог, гунигтай үедээ намуухан хэмнэлтэй дуу сонсож, өөртэйгөө ярилцахыг илүүд үздэг. Мөн дуу бүтсэн түүх, тэр ая, шүлгийг бичсэн шалтгаан нь миний сонирхлыг их татдаг. Тэдгээр нь тухайн дууг мэдэрч сонсоход илүү нөлөөлж, утгыг нь тодруулж  өгдөг санагддаг. Тухайлбал, киноны дууг эхлээд сонсоход энгийн дуу шиг санагддаг бол киног нь үзсэний дараа дахин сонсоход сэтгэлд илүү ойр, гүн мэдрэмж төрүүлдэг. Тиймээс би шинээр гарсан дууг сонсохдоо зөвхөн ая, үгнээс гадна тухайн дуу хэрхэн, ямар түүхтэй бүтсэнийг нь мэдэхийг хүсдэг.
 

О.Ариунтуяа: Залуус нэг жанрт баригдахгүй, дууныхаа утга санааг ойлгож, үг, аялгууг нь мэдэрч сонсож байна


-Би багаасаа дуу сонсох дуртай хүүхэд байсан. Аль нэг төрөл жанрт баригдахгүйгээр монгол, гадаад, хуучны болон орчин үеийн өөрт таалагдсан бүх дууг сонсдог.
Хүн бүрийн сонирхол өөр. Магадгүй орчин үеийн залуус рок поп, хип хоп дуунуудыг илүү сонсдог байх. Ингэхдээ дууныхаа утга санааг ойлгож, үг, аялгууг нь мэдэрч сонсож байна. “Би тийм төрлийн дуу сонсдоггүй” гэх байдал харьцангуй бага болж байгаа санагддаг. Би нийтийн дуучдаас гэхэд Л.Болдбаатар дуучны дуунуудад дуртай.
Аливаа уран бүтээлч дуу хөгжмөөрөө дамжуулж, нийгэмд нөлөөлөх боломжтой санагддаг. Дуу хөгжимгүйгээр амьдралыг төсөөлшгүй шүү дээ. Хэд сонссон ч уйдамгүй сонсоод л баймаар дуу гэж байдаг. Дуу хүнийг амьдруулж ,тайтгаруулж байдаг шидтэй зүйл. Шинэ уран бүтээл төрөхөд дууны үг болоод аяыг түрүүлж анзаардаг. Дараа нь  уран бүтээлчийн дуулалт, хөгжмийн найруулга, клипний зохиол зэргийг хардаг.
ThunderZ-гийн “Гэгээн” дууны үг аялгуу, клипний зураг авалт, хөгжмийн найруулга, зохиол, дүр гээд бүгд өөр түвшинд байж чадсан. Тийм учраас энэ дуу олны анхаарлыг татаж байгаа болов уу. Дуу цацагдаад хэдхэн цагийн дотор олон мянган үзэлт авсан байна. Өнгөрсөн түүхээ сануулан таниулж, сэтгэл уярааж, бодол ухааруулсан онцгой бүтээл хийсэн уран бүтээлчдэд баяр хүргэе.
 

М.Сэцэнзол:  Гашуун түүхийг эргэн санаж, сэхээрч явах сэдлийг төрүүлсэн


-Сүүлийн үед тайван, уянгалаг аястай дуунууд их сонсож байна. Ажил, хичээлийн ачаалал их үед ийм дуу сэтгэл санааг арай хөнгөлдөг юм шиг санагддаг.  Залуус орчин үеийн поп, хип хоп хөгжмийг илүүтэй сонсож байгаа нь анзаарагддаг. Ялангуяа шинэ үеийн уран бүтээлчид хувь хүний орон зай, эрх чөлөөг уран бүтээлдээ тусгаж, сонсогчдыг ихээр татах болсон. Харин надад сүүлийн үед уламжлалт монгол хөгжмийн элементүүдийг орчин үеийн хөгжмийн хэлбэртэй хослуулсан бүтээлүүд сонирхолтой санагдаж байгаа. Жишээ нь, морин хуур, хөөмий, уртын дуу зэрэг уламжлалт өвийг орчин үеийн поп, рок, электрон хөгжимтэй уялдуулсан. Эдгээр нь залуучуудад үндэсний өв соёлоо орчин цагийн хэлбэрээр харах, сонсох, мэдрэх, түүгээрээ бахархах, мөн даяаршлын нийгэмд соёлын дархлааг хадгалах, шинэчлэн хөгжүүлэх чухал илэрхийлэл болно. Биднийг хүүхэд байхаас л аав ээж нар маань ардын зүйр, цэцэн, мэргэн үгсээр зааж, сургаж, хүмүүжүүлж ирсэн шүү дээ. Тиймээс дууны үг, утга нийтийн ухамсарт хүрч, өөрчлөх боломжтой. Мөн дуу хөгжим бол хамгийн хурдан, өргөн хүрээг хамардаг соёлын хэрэгсэл. Тиймээс зөв утга санаа, ёс зүй, үнэт зүйл, түүх, өв соёл, нийгмийн асуудлыг уран сайхны хэлбэрээр илэрхийлж хүмүүсийн ухамсар, үзэл бодлыг нь төлөвшүүлэх боломжтой санагддаг.
Дуучид шинэ уран бүтээл гаргахад эхлээд тухайн бүтээлээрээ ямар санаа, мессежийг нийгэмд хүргэхийг зорьж байна вэ гэдгийг анхаардаг. Уран бүтээл нь сонсголонтой байхаас илүү бодит утга, агуулгатай байх нь чухал санагддаг. Үүний дараа ая, клипний зохиол, зураг авалт, найруулга зэрэг хоорондоо хэр зохицсон байгааг хардаг. Мөн тухайн дуу нь гарч буй цаг үеийнхээ нийгмийн уур амьсгал, эсвэл түүхэн цаг үе, мөн сонсогчдын сэтгэл зүйтэй хэрхэн нийцэж байгаа нь чухал санагддаг.
ThunderZ-ийн шинэ дуу “Гэгээн” бол яах аргагүй үг, аялгуу, клипний зохиол, зураг авалт зэрэг нь дууг зүгээр нэг сонсдог, клипийг нь зүгээр нэг үздэг ойлголтоос илт давсан маш сайн бүтээл болсон. Мөн сайн уран бүтээл үзэж баясахын зэрэгцээ өнгөрсөн түүх, үзэж туулсан зовлон, шаналал, гашуун үнэнийг эргэн санахын эмзэглэл, гуниг төрсөн. Өнгөрсөн зуунд бидний туулсан, хэзээд мартаж, давтаж үл болох, аль л эрдэмтэй, чадалтай мэргэд, хэдэн арван мянган гэм зэмгүй ардын амь насыг хилсдүүлэн хөнөөсөн их хэлмэгдүүлэлт, түүний түүхэн сургамжийг энэ бүтээл харуулж чаджээ. Мэдээж энэ бүхнийг хэдхэн минутад хүүхэд, залуус бүрэн ойлгож ухаарахгүй. Гэхдээ тэр бүхнийг эргэн санаж, сэхээрч явах сэдлийг энэ дууг сонссон хэн бүхэн авсан биз ээ.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин]]>
secret0721 Thu, 22 Jan 2026 16:30:00 +0800
Эхийн алдар одонгийн материалыг энэ сарын 19-нөөс авч эхэлнэ https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1433 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1433


Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар олон хүүхэд төрүүлж, өсгөсөн эхэд олгодог "Алдарт эх" одонг олгох журмын шинэчиллээ. Тодруулбал, 2025 оны хоёрдугаар сарын 06 –ны өдөр "Эхийн алдар одон" нэртэйгээр шинэчлэгдэн батлагдсан бөгөөд хоёр онцлох заалтыг тусгажээ. Тодруулбал, “Эх хүсэлт гаргасан бол нэг ба түүнээс дээш настай нас барсан хүүхдийг Алдарт эхийн одонгоор шагнах хүүхдийн тоонд хамруулж болно” гэсэн өөрчлөлт оржээ. Мөн одонгийн хүүхэд нь 2026 оны тавдугаар сарын 01-нээс өмнө нэг нас хүрсэн байх шаардлагатай байна Үүнд шаардлагатай материалыг нэгдүгээр сарын 19-нөөс гуравдугаар сарын 1-нийг хүртэл хүлээн авах юм байна. Ингэхдээ дараах материалуудыг бүрдүүлэн шаардлагатай байна.
1. Анкет 
2. Эхийн иргэний үнэмлэх болон хүүхдийн төрсний гэрчилгээний хуулбарыг нотариатаар баталгаажуулсан хуулбар эсхүл түүний лавлагаа
3. Хүүхэд эсэн мэнд бойжиж байгаа тухай харьяа баг хорооны эрүүл мэндийн байгууллагын (Өрхийн Эрүүл мэндийн төв) тодорхойлолт
4. Гурав хүртэлх насны хүүхэд үрчлэн авсан бол түүний лавлагаа
5. Хүүхэд нэг ба түүнээс дээш настай нас барсан бол нас барсны гэрчилгээний баталгаажуулсан хуулбар эсхүл түүний лавлагаа
6.Ээжийн 3*4 хэмжээтэй 1 хувь цээж зураг
7.Өргөдөл

]]>
secret0721 Mon, 19 Jan 2026 18:05:54 +0800
Туркийг "Гайхамшигт зуун" кино 15 жилийн ойгоо тэмдэглэж байна https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1432 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1432






]]>
secret0721 Mon, 19 Jan 2026 18:04:50 +0800
Хэрэв та ипотекийн зээлийн төлбөр төлөх хувиараа өөрчлөх бол харилцагч банкнаасаа зөвлөгөө аваарай https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1427 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1427 ]]> secret0721 Wed, 07 Jan 2026 13:30:51 +0800 Л.Төмөрбаатар: Хөвсгөл аймаг 2026 онд 76 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө босгож бүтээн байгуулалт өрнүүлнэ https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1426 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1426


Хөвсгөл аймгийн бүтээн байгуулалт, хөгжлийн талаар Засаг дарга Л.Төмөрбаатартай ярилцлаа.
 
-Танай аймаг сүүлийн жилүүдэд бүтээн байгуулалтын санхүүжилтээ өөрсдөө босгож байгаа харагдсан.Энэ жилийн тухайд хэчнээн тэрбум төгрөгийн бүтээн байгуулалтын ажлууд хийхээр зорьж байна вэ?
-Хөвсгөл аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны  мөрийн хөтөлбөр дөрвөн үндсэн зорилттой. 2025 онд 336 ажил хийхээр төлөвлөсөн. Ер нь аймагт улсын төсөв, гадаадын зээл тусламжаар л барилга байшин барьдаг. Тэгээд УИХ-ын гишүүн нь “Би улсын төсөвт тавиулсан, аймгийн Засаг дарга нь би бас хөөцөлдсөн” гээд,барилга байшин ашиглалтад ороход гурав дөрвүүлээ цагаан бээлий өмсөөд гараад ирдэг.
Манай Хөвсгөл аймгийн хувьд энэ дөрвөн жилд тийм асуудал байхгүй. Энэ хугацаанд бид 208.5 тэрбум төгрөгийг өөрөө босгож бүтээн байгуулалт хийхээр зорьж байна. 2025 онд 52.5 тэрбум төгрөгийн бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын ажлыг Хөвсгөл аймаг өөрөө босгож хийж чадлаа. 2020-2024 онд Хөвсгөл аймгийн орон нутгийн орлого, өөрийн хөрөнгөөр  босгож хийсэн ажил 45.6 тэрбум төгрөг байсан.Үүнд цар тахлын нөлөө байсан байх.Дөрвөн жилд ийм хэмжээний хөрөнгө босгож ажил гүйцэтгэж байсан бол өнгөрсөн 2025 он буюу нэг жилд бид 45.6 тэрбум төгрөгийн ажил хийгээд байна.Тухайлбал, Мөрөн суманд 10.8 км автозам барьсан нь 2025 оныг “Амьдрах орчноо сайжруулж, өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих жил” болгон зарласан ажлын хүрээнд хийсэн том ажлын нэг гэж бодож байна.
Мөн 2299 айлын янданг буулгах боломж бололцоо бүрдсэн.Энэ хэмжээгээр агаарын бохирдол буурна. Өнөөдөр Мөрөн суманд 10258 яндантай айл бий. Бид өнгөрсөн онд зохион байгуулалтын ажлуудаа хийсэн. Энэ оноос айл өрхүүдээ дулаанд холбоно. Энэ бол эдийн засгийн хувьд ч өндөр ач холбогдолтой. Тухайлбал 25 сая төгрөгөөр үнэлэгддэг хашаа байшин 50 сая төгрөг болж иргэдийн эдийн засгийн эргэлт сайжрах юм. 8м2 байшинтай айл гурван машин мод 2.2 сая төгрөгөөр худалдан авч түлшинд  хэрэглэдэг байсан бол  дулаанд холбогдсоноор 616 мянган төгрөг зарцуулж байх жишээтэй.
-Хашаандаа тарьж ургуулсан модных нь тоогоор мөнгөн урамшуулал олгох хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн.  Энэ хэр бодитой ажил  болсон бэ?  
- Хөвсгөл аймгийн төвийг ногоон Мөрөн болгох тухай олон жил ярьсан. Одоо энэ зорилтын хүрээнд тодорхой талбайд модоо тарина. Үүнийгээ 100 хувь ургуулах  том зорилттой. Мөрөнгийн зүүн талд Улаанбаатар руу явах замын хажуугаар 5.5 км хашаа барьж 5200 ширхэг мод тарьсан. Хаврын ургалт 95.8 хувьтай байна. Өнгөрсөн намар ургаагүйгээ нөхөж суулгаад 100 хувь ургаж байна. Хоёр жилийн дараа мод өөрөө ургаад ирэх үед хашааг нь өөр газарт мод тарихдаа ашиглах юм. Манай аймагт тулгамдсан олон асуудал бий. Ажлын байр олноор бий  болгох томоохон үйлдвэр, үйлчилгээний газар болон уул уурхайн салбар хөгжөөгүй.Тиймээс Хөвсгөл аймаг гурил буудайгаа 100 хувь, төмс, хүнсний ногоогоо  75.8 хувь, нарийн ногоог 33.2 хувиар олон жил хангаж байна.
Тэгэхээр Засаг даргын зүгээс айл болгон хашаандаа мод таръя, 10 модны тав нь жимсний, тав нь агаарын бохирдол, тоос шороог бууруулах мод тарья гэсэн журам баталсан. Мөрөн сумын хэмжээнд 2025 оны хавар 900 гаруй өрх мод тарьсан. Ажил хариуцсан комисс айлын хашаа болгоноор явж баталгаажуулсан. Намар ургаад ирэхээр нь аймаг нэг модыг 50 мянган төгрөгөөр үнэлж иргэдээсээ авна. Мөрөн сумыг нарийн ногоогоор хангах зорилгоор 1000-1200 хүлэмжийг 2026 онд иргэддээ өгөх юм. Жишээлбэл, иргэн Доржтой Мөрөн сумын Засаг даргын тамгын газар гэрээ хийнэ. Сургалтуудаа ч зохион байгуулна. 2025 онд 480 орчим  хүлэмж өгсөн. Ингэснээр иргэдийн сонирхлын бүлгээр байгуулагдсан төрийн бус олон нийтийн байгууллагын хүмүүсийг дэмжиж хамтран ажиллаж байна. Ахмадуудын бүлэг мод тарилтад маш сайн ажилласан.
-Хогийн цэгийн утааг дарах гэсэн ажлыг хэрэгжүүлсэн гэж байсан. Үүнийгээ тодруулна уу?
- “Амьдрах орчноо сайжруулж, өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих жил”-ийн бас нэг том ажлын нэг нь энэ юм. 1952 оноос хойш Мөрөн сумын Элстийн ард төвлөрсөн хогийн цэгийг УИХ-ын гишүүн Б. Бат-Эрдэнэ сайд байхдаа нэг удаа  хумьж цэвэрлэсэн. Аймгийн төвийн урд зүгээс  салхилахаар Мөрөнгийн төв, 13 дугаар хороо  хүн амьдрах аргагүй битүү утаанд автдаг байсан. Хөвсгөл аймаг өөрийн хөрөнгө болох 890 орчим сая төгрөгийн тендер зарлаж зохих стандартын дагуу хог тээвэрлэх,устгах ажлыг хяналт тавьж ажиллуулсан. Ингэж хогийн цэгээс нэг ч утаа гарахааргүй нам дарж чадлаа. Мөн цэвэрлэх байгууламжаас гардаг бохирын үнэрийн аюулыг холбогдох мэргэжлийн байгууллагатай хамтарч тодорхой хэмжээнд бууруулж чадсан. Эрүүл мэндийн байгууллагын  тохижилт, тоног төхөөрөмжийг сайжруулахад зориулж мөн 2025 онд  1.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийлээ. Нэгдсэн эмнэлэг ч гаднаа 128 машины зогсоолтой боллоо.
-Хамгийн их татаастай аймаг 2025 онд орлогоо хэрхэн бүрдүүлсэн нь сонирхол татаж байна. Мөн энэ онд бүтээн байгуулалтын төслүүдийн зарим санхүүжилтээ өөрсдөө босгоно гэж байсан? 
-Хөвсгөл аймаг хамгийн их татаастай аймаг. 2026 онд 40.8 тэрбум төгрөгийн татаас авах байсныг УИХ-аас дөрвөн тэрбум төгрөг хасаж  36.8 тэрбум болж буурсан. 2026 онд бид зарцуулах 100 төгрөг тутмынхаа 50.8 төгрөгийг өөрөө олох юм. Бид чамлахаар чанга атгах ёстой байх. Эдийн засгийн орлого талаас нь харвал  манай аймгийн орлого хэврэг л дээ. Цалин түүнтэй адилтгах орлого 40 гаруй хувийг эзэлдэг. Уул уурхай хөгжсөн аймгуудтай харьцуулахад эдийн засгийн бяр тэнхээний хувьд  харьцангуй муу.
2024 онд орон нутгийн орлогоос 50 тэрбум төгрөгийг давуулж өгсөн. Тэр хөрөнгөөр биднийг туйлж байна гээд байсан. Тийм биш юм аа. Хөвсгөл аймаг 21.2 тэрбум төгрөгийн давсан орлоготой. Үүний 11 тэрбум төгрөг нь самрын орлого. Сайдын журмын дагуу 50 хувь нь Байгаль орчин уур амьсгалын санд орох журамтай.Өмнөх дөрвөн жилд нийт 46.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө босгож, бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын ажлыг хийсэн. Тэгвэл эдгээр орлогоос  2025 онд  52.5 тэрбум төгрөгийн бүтээн байгуулалтын ажлыг аймаг өөрийн хөрөнгөөр хийлээ.
-Улсын төсвөөс хасагдсан зам гүүрний барилгын төсвийг орон нутаг шийдвэрлэсэн гэж байсан?
-Орон нутгаас зургийн санд 2.2 тэрбум төгрөг хуваариллаа. Өмнө нь улсын төсвөөс хасагдаад байсан дархадын гурван сумын Багтахын голын гүүрний зургийн ажлыг  орон нутгаас 250 сая төгрөгөөр хийлгэж улсын төсвөөр  батлууллаа. Мөн Бэлтэсийн голын төмөр бетон гүүрний зургийг орон нутгаас 280 сая төгрөгөөр хийж батлуулсан.  Рашаант сумын Цэнгэлийн голын бетонон гүүрний зураг төслийг ч бас хийлгэлээ. Хөвсгөл аймаг өөрөө орлогоо олж байгаа учраас зам гүүрээр зогсохгүй нэн шаардлагатай бүтээн байгуулалтын томоохон зураг төсвийг ч өөрсдийн санхүүжилтээр хийж байна. Тухайлбал, Зүүн Мөрөн хороололд Азийн хөгжлийн банкны шугамаар 640 хүүхдийн сургууль, 240 хүүхдийн цэцэрлэгийн барилгын зураг төслийг хийсэн.Ингэснээрээ олон улсын зээл тусламж, улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар гүйцэтгэх боломж бүрдэж байгаа юм.
2025 оны зорилтыг бүхэлд нь дүгнэвэл төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд, гадаадын байгууллагатай хамтран ажиллах, хөрөнгө босгох зэргээр бүх салбарт ажил өрнөсөн жил байв. Зах зээлийн нийгэмд шилжсэнээс хойш 35 жилийн хугацаанд Хөвсгөл аймаг өөрөө мөнгөө босгож ийм хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж байгаагүй юм. Миний хувьд орон нутгийн есөн удаагийн сонгуульд өрсөлдөж найман удаа Аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдож, найман удаа Засаг даргын мөрийн хөтөлбөрийг баталсан хүн. Тиймээс ч Хөвсгөл аймгийн ажил төрөл, орлого зарлагын тухайд ерөнхийдөө мэдлэг туршлагатай. 
-2026 онд тулгамдсан ямар ажлуудыг хийхээр зорьж байна. Хамгийн чухал гэснээс нь нэрлэвэл?
-2026 онд Хөвсгөл аймаг дөрвөн зүйл дээр онцгой анхаарна. Спорт, урлаг, гар урлалын   томоохон үйл ажиллагаа, арга хэмжээ зохион байгуулна. Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 332.5 тэрбум төгрөгөөр бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын 58 арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ. 2026 онд Хөвсгөл аймаг өөрийн хөрөнгөөр 14 м/ваттын  Дулааны станц барих гэж байна. 25 тэрбум төгрөг болж байгаа. Улсын төсвөөр Дулаан цахилгааны станцыг 1968 тэрбум төгрөгөөр өргөтгөж байна. Зүүн Мөрөнгийн 77 га газарт 235 барилга, орон сууцыг барьж байгуулахаар төлөвлөсөн. Хамгийн гол нь дулааны асуудал хүнд. Үүнийг шийдвэрлэхийн тулд  Хөвсгөл аймаг мөн өөрийн хөрөнгөөр зураг төслийг хийлгэж  энэ оны нэгдүгээр сард тендер зарлана. 11 орчим тэрбум төгрөг орон нутгийн төсвөөс хуваарилсан.Дулааны станцыг 2027 оны аравдугаар сарын 1 гэхэд ашиглалтад өгөх ёстой гэсэн зорилго тавьж байна. Энэ бол маш том бүтээн байгуулалтын ажил. Ингэснээр суурьшлын бүс өргөжиж тэлэх,  айлууд дулаанд холбогдох нөхцөл бүрдэж, улмаар агаарын бохирдол буурна.
Мөн 35 болон 10 к/втын дэд станцын өргөтгөлийн ажлыг хийнэ. Түүнчлэн орон нутаг 5.7 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг шийдвэрлэж 4000 айлын янданг буулгах юм. Энэ бол том бүтээн байгуулалт болно. Таван суманд төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд нэгдсэн уурын зуух барина. Нэмээд Мөрөн суманд дөрвөн замын уулзвар байгуулна. Нэг км зам 5.5 сая төгрөг. Гол төв замыг дөрвөн эгнээ болгоно. Өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих жилийн хүрээнд нэмж 3000 айлд тоног төхөөрөмж, 1000-1200 өрхөд хүлэмж өгнө. Ингэж бүх салбарт орон нутгаас хөрөнгө оруулалт хийж, бүтээн босгохоор ажиллаж байна. Хөвсгөлд аймагт тулгамдсан маш олон асуудал бий.  Жишээлбэл, Мөрөн сумын Засаг дарга дээр 0.07 газар хүссэн 1900 айлын, Түнхэл сумын Засаг дарга дээр 600 өргөдөл байдаг.
Аймгийн Засаг дарга 2500 айлд газрын асуудлыг шийдэж байгаа. Мөрөн сумын Засаг дарга, холбогдох албаны хүмүүст ч үүрэг даалгаврыг өгсөн. Нийгмийн дэд бүтцийн асуудлыг шийдэх ёстой. Сумд 600 саяас 1.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийж байна. Сумдын энэхүү хөрөнгө оруулалтыг нэмж тооцвол Хөвсгөл аймаг 2026 онд 76 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө босгож бүтээн байгуулалт өрнүүлнэ. Миний хувьд хэдэн жилийн өмнө ингэж төсөөлөөгүй явсан байна. Энэ дөрвөн жилд Хөвсгөл аймгийн хөгжил тодорхой хэмжээнд шинэ шатанд гарна. Эцэст нь Хөвсгөл аймгийн уугуул, суугуул, бизнес эрхэлдэг төрийн болон төрийн бус байгууллагад ажилладаг бүх хүмүүстээ хандаж хэлэхэд Хөвсгөл аймаг 2025 онд тодорхой асуудлуудыг шийдэж чадлаа. 2026 онд бүгдээрээ хамтраад амьдрах орчноо сайжруулж, өрхийн үйлдвэрлэлийг дэмжих, бусад салбаруудад төр, хувийн хэвшлийн хүрээнд хамтарч ажиллах боломж дүүрэн байгаа  гэдгийг хэлье. Аймгийн Засаг даргын зүгээс иргэн, аж ахуй нэгж, төр хувийн хэвшлийн бүх санал санаачилгыг дэмжин ажиллах болно. Хамтдаа хөгжицгөөе Хөвсгөлчүүд ээ гэж хэлье.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин]]>
secret0721 Tue, 06 Jan 2026 13:39:36 +0800
Автомашины зөрчлийн тоо он гарсаар 13 саяас 4000 болж буурчээ https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1425 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1425


Энэ сарын 1-ний өдрөөс эхлэн замын хөдөлгөөний зөрчлийг хиймэл оюунаар илрүүлэн шийдвэрлэх автомат хяналтын систем ажиллаж эхэлсэн. Түүнээс хойш буюу өнгөрсөн тав хоногийн хугацаанд 4000 зөрчил бүртгэгдсэн байна. Харин өмнө нь 13 сая зөрчил илрүүлж, шалгадаг байсан талаар ЗХУТ ОНӨТҮГ-ын Хөдөлгөөн зохицуулалт, хяналтын хэлтсийн дарга Н.Намуу мэдээлжээ. 
AI хурд хэтрүүлэх, гэрэл дохионы зөрчил, тухайн чиглэлийн тээврийн хэрэгслийн эгнээний зөрчил, эгнээ байр буруу эзэлсэн, автобусны буудал дээр зогссон, зогсох шугам, үргэлжилсэн цагаан шугам давж эргэсэн, урсгал сөрсөн, түр буюу удаан зогсох хориотой хэсэгт тээврийн хэрэгсэл байршуулсан, явган хүний зам дээр, ногоон байгууламж, орц гарц хаасан автомашины хөдөлгөөнд албан ёсоор торгуулийн арга хэмжээ авах юм.]]>
secret0721 Tue, 06 Jan 2026 13:39:04 +0800
Мөнгө хожлоо гэх зурваст итгэж 3.3 сая төгрөгөө залилуулжээ https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1424 https://zaisantv.mn/index.php?newsid=1424


Сүүлийн үед олон нийтийн цахим сүлжээ тэр дундаа фейсбүүк чатаар дамжуулан нэр бүхий банкны логотой хаягаар “Та мөнгө хожлоо банкны нууц үгээ оруулж мөнгөө аваарай” гэх хуурамч мэдээлэл тархаж иргэд мөнгөө алдах тохиолдол нэмэгдэж байна. Тодруулбал, энэ дүгээр сарын 03-ны өдөр нэр бүхий иргэн дээрх мэдээллийн дагуу нууц үгээ хийж 3.3 сая төгрөгөө алдаж хохирсон байна. Хэрэв энэ төрлийн мэдээлэл танд ирсэн бол сайтар нягталж, үл мэдэх линк дээр дарж хувийн болон дансны мэдээллээ оруулахгүй байхыг анхааруулж байна. Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэхэд иргэн таны оролцоо хамгийн чухал.]]>
secret0721 Tue, 06 Jan 2026 13:37:13 +0800